۱۳۹۸ يکشنبه ۳ شهريور
آئين نامه وجين

ماده 1 : تعريف وجين :

وجين فرآيندي است كه از طريق آن كتاب هاي زائد و يا بي استفاده از مجموعه خارج مي گردد به عبارتي روند خارج نمودن منظم منابع از مجموعه اصلي كتابخانه به صورت دائم يا موقت را وجين گويند . منابع به علت قديمي بودن ، كهنه بودن و يا كم استفاده بودن مي توانند از مجموعه خارج شوند . منابع قديمي و كهنه به وسيله منابع جديد و نو بايد جايگزين شود و منابع كم استفاده به مجموعه نيمه راكد منتقل گردد . به گونه اي كه در صورت نياز بتوان به آنها دسترسي داشته و يا به مجموعه برگردانيده شود.

ماده 2: اهداف وجين منابع كتابخانه :

از آنجا كه مجموعه كتابخانه يك ارگانيسم در حال رشد محسوب مي گردد لذا وجين ابزاري است براي وصول به اهداف ذيل :

2-1-  ايجاد فضاي مناسب براي منابع اطلاعاتي و رشد مجموعه

2-2-  پويايي مجموعه منابع مرتبط با اهداف و وظايف كتابخانه

2-3-  افزايش استفاده از منابع اطلاعاتي از طريق وجين منابعي كه ديگر استفاده نمي شود

2-4-  جلوگيري از انباشته شدن كتابهاي زائد و بي استفاده

2-5-  تسهيل و تسريع در دسترسي به منابع اطلاعاتي مورد نياز موجود در مجموعه

ماده 3 : اهميت وجين :

اگر مدام بر مجموعه كتابها و كليه متون اضافه شود و هيچ چيز از آن كم نشود باستثناء آنچه ناپديد و يا ربوده شده است – زماني مي رسد كه ديگر جايي براي منابع جديد وجود نخواهد داشت . اما مهمتر از آن زماني فرا خواهد رسيد كه دسترسي به مواد مجموعه چنان براي استفاده كنندگان دشوار مي شود كه نمي توانند آنچه را مي خواهند بيابند و احتمال دارد رويهم رفته دست از بهره جويي از مجموعه بردارند.

ماده 4 : مسئوليت وجين منابع :

مسئوليت اصلي وجين منابع با كميته وجين مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي است و مسئوليت اجرايي بر عهده بخش امانت و سفارشات و بهره گيري از گروه هاي كارشناسي ذيل مي باشد:

4-1-  گروه كارشناسي وجين منابع چاپي : متشكل از كارشناسان موضوعي بخش سفارشات، بخش امانت ، كارشناس بخش مرجع و كارشناس نشريات

4-2 - گروه كارشناسي وجين منابع غيرچاپي ( ديداري ، شنيداري ، الكترونيكي و ديجيتالي ) : متشكل از كارشناس موضوعي سفارشات و كارشناس واحد ديداري و شنيداري

تبصره: بديهي است كليه اعمال نهايي وجين در مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي توسط بخش سفارشات و در كتابخانه

هاي دانشكده اي توسط كارشناس كتابدار مربوطه انجام مي گيرد.

ماده 5 : معيارها و ضوابط وجين منابع :

5-1 - وضع ظاهري

منابع فرسوده با وضع ظاهري نا مناسب ( نقصان ، آسيب ديدگي فيزيكي ، پارگي و...) را مي توان از مجموعه خارج كرد و در صورتي كه از منابع پر مراجعه كننده و مورد در خواست كتابخانه با شد، مي بايست با نسخه هاي جديد جايگزين و يا در صورت امكان صحافي گردد.

5-2 - نسخه تكراري

اين مورد مربوط به كتابهايي است كه بنا به شرايط و موقعيت زماني از عناوين پر مراجعه بوده اند و بنابراين از آنها نسخه هاي تكراري تهيه و در مجموعه قرار داده شده است اما در شرايط فعلي اهميت موضوعي خود را از دست داده و يا اينكه به شكل ديگري مانند الكترونيكي منتشر شده باشند، درنتيجه يك يا دو نسخه از آن نيز در مجموعه كفايت مي كند؛ لذا نسخه هاي تكراري بايد از مجموعه وجين شوند.

تبصره : كتابهايي كه ضرورتي جهت حفظ تعداد نسخ تكراري آنها در مجموعه وجود ندارد نيز شامل اين ماده مي گردد.

5-3 - ويرايش هاي كهنه تر و منسوخ

اين معيار بيشتر در خصوص كتاب هاي علمي صدق مي كند كه ويرايش قديمي با ورود ويرايش جديد تر منسوخ مي گردد، بنابراين لازم است كه ويرايش قديمي از محموعه وجين شده و در صورت نياز، يك نسخه از ويرايش قبلي منبع، در كتابخانه نگهداري شود.

5-4 -محتواي قديمي و كم ارزش

منابع علمي كه به مرور زمان اعتبار محتوايي خود را از دست داده و كم ارزش شده اند ، در صورتيكه مورد استفاده قرار نمي گيرند ، مي توان وجين نمود.

تبصره : در بعضي از رشته ها ي فني و تخصصي نظر كارشناسان موضوعي در مورد كتاب وجين بسيار ضروريست.

5-5 -ميزان استفاده

با بررسي تعداد دفعات استفاده و يا به امانت رفتن يك كتاب مي توان دريافت كه چه كتابهايي بسيار كم استفاده و يا بي استفاده بوده و واجد شرايط وجين مي باشند. در بخش گردش و امانت مي توان از طريق خروجي هاي آماري به ميزان استفاده منابع پي برد و كتابهايي را كه در طول چند سال به امانت نرفته اند از مجموعه وجين كرد (براي منابع فارسي 5 سال و منابع لاتين 10 سال گذشته).

در تالارهاي مرجع كه كتابها به امانت نمي روند مي توان با كارشناسي كتابدار مرجع كتابهاي كم استفاده را شناسايي كرد .

. - تبصره : در كليه حالات ماده 5-5 و جود حداقل دونسخه از هر عنوان كتاب در مخزن مادر ضروريست

5-6 -مورد دار بودن (عدم تناسب و ناهمانگي با مجموعه)

مورد دار بودن شامل منابعي هستند كه برحسب مميزي دانشگاه جهت عرضه به عموم مراجعان ، نا مناسب تشخيص داده شده اند و يا با برنامه هاي آموزشي و پژوهشي و اهداف سازمان مادر، هماهنگ نيستند . اين منابع ، پس از تكميل و تاييد فرم ارزيابي منابع نسبت به نحوه محدود سازي يا وجين آن تصميم گيري مي شود.

ماده 6 : منابع مستثني از وجين

6-1 - منابع مبنا : اين نوع منابع ، هسته اصلي و اوليه تشكيل دهنده هر كتابخانه بوده و شامل كتب پايه ديني ، ادبي ، تاريخي ، جغرافيايي و منابع اصلي هر موضوع و رشته تخصصي مي باشند.

6-2-  كتابهاي خطي و چاپ سنگي و كتابهاي نفيس.

ماده 7 : ابزارهاي وجين:

نظرات و تجربيات كتابداران با سابقه ، گروه هاي كارشناسي وجين منابع ، مراجعه كنندگان و منابع نقد و بررسي ، مهمترين ابزار وجين منابع مي باشند؛ ولي به نظر مي رسد كتابداران بهترين افراد جهت انجام وجين باشند زيرا اولا بيشتر از سايرين با مجموعه خود آشنا هستند، ثانيا بهتر از ديگران از نيازهاي مراجعه كنندگان خود آگاه مي باشند. در نهايت اصلاح و حذف ركوردهاي كتابهاي وجين از پايگاه ( فهرست كتابخانه ) به عهده كارشناسان بخش فهرستنويسي مي باشد.

ماده 8 : روش كار :

مجموعه به ترتيب رده هاي موضوعي قرنطينه شده و كتابها مورد بررسي و وجين قرار مي گيرند. روش اجرايي كار نيز به شرح ذيل مي باشد:

8-1 - تهيه ي ليست هاي وجين منابع  و ارجاع به بخش سفارشات

8-2 - برسي سياهه واصله منابع وجيني در گروه هاي كارشناسي وجين منابع

8-3 - طرح نظرات گروههاي كارشناسي وجين منابع ، جهت اتخاذ تصميم نهايي

8-4 - اجراي تصميمات متخذه توسط بخش سفارشات مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي و كارشناس كتابداري دانشكده ها و تنظيم صورت جلسه تحويل منابع.

ماده 9 : دوره وجين :

وجين منابع از مجموعه كتابخانه هر پنج سال يكبار و در تابستان انجام خواهد شد.

 

تاریخ به روز رسانی:
1397/10/06
تعداد بازدید:
217
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
 
آدرس پست الکترونیکی شما
   
توضیحات
 
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
 
Powered by DorsaPortal